کانون و مرکز مشاوره کوک زندگی

لوگو سایت کوک زندگی
ادرس مرکز مشاوره کوک زندگی

آدرس

خراسان رضوی ، مشهد ، امامت 18 ، پلاک 29

تلفن سایت کوک زدگی

تلفن

ساعت کاری مجموعه کوک زندگی

ساعت کاری

شنبه _ پنجشنبه: 09:00 تا 17:00

ادرس مرکز مشاوره کوک زندگی

آدرس

خراسان رضوی ، مشهد ، امامت 18 ، پلاک 29

تلفن سایت کوک زدگی

تلفن

ساعت کاری مجموعه کوک زندگی

ساعت کاری

شنبه _ پنجشنبه:
09:00 تا 17:00

6 کارکرد اجتماعی خانواده

اشتراک گذاری این مقاله در

فهرست مطالب

محصولات ارائه شده :

جهت اشتراک گذاری مقاله
یکی از موارد زیر را انتخاب نمایید

6 کارکرد اجتماعی خانواده

خانواده به عنوان یکی از مهم ترین نهادهای اجتماعی، دارای کارکردهای بسیار فراوانی است که دیگر نهادها نمی توانند جایگزین خوبی برای آن باشند. در ادامه با ما همراه باشید تا با شش کارکر اجتماعی نهاد خانواده بیشتر آشنا بشوید.

خانواده  از گذشته همواره واحدی اقتصادی بوده است؛ که اعضای آن برای تامین نیازهای معیشتی مشترک با همکاری یکدیگر به کارتولیدی یا خدماتی می پرداختند.

کارکردهای اجتماعی

خانواده یک نهاد اجتماعی بسیار باارزشی است که در اسلام تاکید فراوانی برآن شده است وکارکردهای گوناگونی دارد؛ که شامل کارکردهای روانی و اجتماعی می شود، کارکرد روانی ازطریق ارضای نیازهای جنسی، وارضای نیازهای عاطفی حاصل می شود.

کارکردهای اجتماعی آن عبارت است از آرامش روانی همسران و دراجتماع، تداوم نسل، گسترش فرهنگ دینی، جلوگیری از انواع انحرافات اجتماعی، مشروعیت بخشی به فرزندان و تامین نیازهای معیشتی که هرکدام در مرتبه ای خاص قراردارد.

6 کارکرد اجتماعی خانواده

1. تامین آرامش روانی:

مربوط به همسران است که توضیح داده شد و با دستیابی آنان به آرامش در جامعه نیز انسان های آرامی هستند.

2. تداوم نسل:

تداوم نسل بشر و جلوگیری از انقراض آن بعنوان یکی دیگر از اهداف بسیار مهم ازدواج، درگرو آن است که نهاد خانواده دوکارکرد اساسی خود، یعنی«تولید مثل و مراقبت از فرزندان» رابه خوبی به انجام برساند. نهاد خانواده همواره از طریق تولیدمثل، بقای نسل بشر را تضمین نموده است، قرآن کریم برحسب آیه شریفه «جعل لکم من انفسکم ازواجا ومن الانعام ازواجا یذروکم فیه»، یکی از دلایل آفرینش انسان ها و چارپایان بصورت جفت های متشکل ازمذکر ومونث را تولید مثل و تکثیر و پراکندگی آنها در پهنه گیتی دانسته است.

این خود یکی از نشانه های بزرگ تدبیر پروردگار، ربوبیت و ولایت اوست که برای انسان ها همسرانی از جنس خودشان آفریده‌ است، که ازیک طرف مایه آرامش روح وجان او هستند و از طرفی دیگرمایه بقاء نسل و تکثیر و تداوم وجود او.
پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله می فرمایند ؛اکثروا الولد اکاثر بکم الامم غدا. فرزندان را زیاد کنید که فردای قیامت به کثرت شما بر امتها افتخار کنم.

همچنین مراقبت از فرزندان، چراکه ناتوانی نوزاد انسان درمحافظت ازخود،که برخلاف بسیاری از گونه های حیوانی، در چندسال پس از تولدش ادامه یابد، مراقبت فیزیکی از کودک را در راستای تداوم نسل بشر، ضروری ساخته است.

6 کارکرد اجتماعی خانواده

3.گسترش فرهنگ دینی

 گسترش فرهنگ دینی از مهمترین اهداف ازدواج و تشکیل خانواده دراسلام می باشد.دربیان اهمیت این هدف از دیدگاه اسلام، می توان به شواهدی استناد کرد، ازجمله قرآن کریم درذیل آیه «نساوکم حرث لکم فاتوا حرثکم این شئتم؛ زنان شما همچون کشتزار برای شما هستند؛ پس هرگاه خواستید به کشتزار خوددرآیید.» می فرماید؛«وقدموالانفسکم؛ وبرای خودتان پیش بفرستید»که علامه طباطبایی (ره) در تفسیر این فراز اخیر می فرماید؛ مقصودازجمله«وبرای خودتان پیش بفرستید» خطاب مردان یا مجموع مردان و زنان به این تکلیف آن است که ایشان را به ابقای نوع انسان ازطریق ازدواج متناسب ترغیب کند.

باتوجه به اینکه خداوند ازنوع انسان و ابقای آن چیزی جز حیات دین و گسترش توحید وعبادت خود به واسطه‌ی پرهیزگاری عام انسان ها نمی خواهد…..مرا در این خطاب گرچه دردرجه نخست، تولید مثل  و تقدیم اعضای جدید به اجتماعی است که پیوسته افرادش رابه سبب مرگ و فنا ازدست می دهد «اگرتولید مثل نباشد»جمعیت به مرور زمان کاهش پیدا میکند، اما این نه بدان سبب است که افراد جدید به خودی خود مطلوبند،بلکه غرض آن است که به واسطه‌ی آنها یاد خداوند نیز باقی بماند.

به دلیل اهمیت این هدف، اسلام برای برخی کارکردهای خانواده که به این هدف خدمت می کنند و می توان آنها را مکانیزم های تحقق آن هدف تلقی کرد،اهتمام ویژه ای قائل شده است که ازجمله می توان به کارکرد جامعه پذیری و آموزش دینی فرزندان اشاره کرد. دراین ارتباط، درمتون دینی سفارشهای فراوانی به آموزش قرآن کریم، اعتقادات دینی و مناسک و احکام شرعی به فرزندان کودک و نوجوان دیده می شود برای نمونه هم، تعلیم قرآن به فرزندان از حقوق فرزند بر پدر به شمار آمده است .

ازاین گذشته، همیاری و حمایت معنوی اعضای خانواده به ویژه همسران از یکدیگر، کارکرد دیگر خانواده در راستای گسترش فرهنگ دینی می باشد، که اولیای دین نسبت به آن عنایت داشته اند. در برخی روایات به این نکته اشاره شده که ازویژگی‌های همسر مناسب آن است که همسرش را در بندگی و اطاعت خداوند و انجام وظایف دینی یاری برساند.

6 کارکرد اجتماعی خانواده

4.جلوگیری از انحرافات اجتماعی

از منظر جامعه شناسی،کنترل اجتماعی یکی دیگر از کارکردهای نهاد خانواده است که یا از راه نظارت مستقیم و متقابل اعضای خانواده بر رفتار یکدیگر و یا به طور غیرمستقیم و به عنوان پیامد کارکردهایی مانند ارضای نیاز های جنسی و عاطفی و جامعه پذیری تحقق پیدا می کند، اسلام نیز جلوگیری از انحرافات اجتماعی را یکی از اهداف ازدواج به شمار آورده و در راستای تحقق این هدف بر کارکردهای نظارتی یادشده تاکید کرده است.

درخصوص نظارت مستقیم، افزون بر ادله عام امربه معروف ونهی از منکر، که  طبق تصریح قرآن کریم همه مردان وزنان را در بر می گیرند، ادله ای درخصوص نقش نظارتی اعضای خانواده وارد شده است، ازجمله قرآن کریم می­فرماید؛ «یاایهاالذین امنوا قواانفسکم واهلیکم نارا؛ ای کسانی که ایمان آورده اید، خود و خانواده خودرا از آتش دوزخ نگاه دارید»، که ائمه اطهار (علیهم السلام) مفاد این آیه شریفه رابه انجام وظیفه امر به معروف و نهی از منکر تفسیر نموده اند.

برحسب روایتی معتبر، از امام جعفر صادق (علیه السلام) درباره چگونگی حفظ خانواده از آتش دوزخ سوال شده و حضرت پاسخ داد؛ «آنان رابه آنچه خداوند امرکرده، امر می نمایی ازآنچه خداوند نهی نموده ،نهی می کنی؛ پس اگرفرمانت را پذیرفتند، آنان راازآتش حفظ کرده ای و اگر نافرمانی کردند، تو وظیفه ات را به انجام رسانده ای».

ازسوی دیگر، بررسی آثار کنترلی جامعه پذیری برروی فرزندان، جنبه دیگری از کنترل غیرمستقیم ازسوی خانواده را آشکار می سازد. روشن است که فرزندان درنتیجه آموزش های دینی و اخلاقی که در خانواده دریافت می کنند، یک عامل نیرومند کنترل و خویشتن داری دربرابر انحرافات اجتماعی رادرخود درونی می سازند. ازمصادیق بارز این موضوع، آشنایی فرزندان با نماز است که به تعبیرقرآن کریم افراد را از فحشا دور نگه می دارد.

5. مشروعیت بخشی به فرزندان

در دیدگاه اسلام مشروعیت یابی فرزندان به عنوان یکی از اهداف مهم ازدواج و همچنین پیامدهای آن به ویژه پذیرش مسئولیت تربیت فرزند از حقوق پدر و مادر، تداوم شبکه های خویشاوندی، مورد تاکید قرارگرفته است.

6. تامین نیازهای معیشتی

خانواده از گذشته همواره واحدی اقتصادی بوده است که اعضای آن برای تامین نیازهای معیشتی مشترک با همکاری یکدیگر به کارتولیدی یا خدماتی می پرداختند، باتوجه به اینکه برای رفع نیازهای مالی ومعیشتی، گزینه های دیگری غیر از ازدواج و چه بسا بهتر و ساده تر از آن در دسترس افراد قرار دارد، دراسلام تاکید خاصی به این نیازهای معیشتی به عنوان یکی از اهداف اصلی ازدواج صورت نگرفته است و حداکثر می توان آن را  هدفی فرعی در نظر داشت.

با این حال، اوضاع واقعی اغلب به این صورت است که زن و شوهر در تامین نیاز های معیشتی به یکدیگر وابسته می شوند واز این رو، می­توان تامین نیازهای معیشتی را یکی از کارکرد های خانواده تلقی نمود.

ضمن اینکه کار و کوشش در جهت تامین زن و فرزند، در فرهنگ پاک اسلام عبارتی بزرگ و  مساوی با جهاد در راه خدا شمرده شده است، تا جایی که از معصوم (علیهم السلام) روایت شده، آنکه برای تامین خانواده اش زحمت می کشد مانند مجاهد در راه خدا می باشد.

0 0 رای ها
رأی دهی به مقاله
اشتراک در
اطلاع از
guest
0 نظرات
بازخورد (Feedback) های اینلاین
مشاهده همه دیدگاه ها
0
افکار شما را دوست داریم، لطفا نظر دهید.x